سيد محمد على ايازى
71
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
1 / 10 - مشخصات كلى اين مصحفها مشخصات كلى اين مصحفها با تفاوتى كه داشته و برخواسته از انديشه حضور و سابقه و معلومات تنظيم كنندگان آن بوده به شرح زير است : 1 - اين مصحفها الزاما شامل تمام قرآن نبوده ، بلكه گاه اوراقى ناتمام شامل چند سوره يا قسمتى از قرآن يا حتى يك سوره بوده است . 2 - چون برخى از مصحفها در زمان پيامبر گردآورى شده ، در ترتيب سورهها ميان مصاحف اختلافاتى بوده كه در گزارش آنها منعكس است و شهرستانى در تفسير به مقايسهاى ميان آنها همت گمارده است . « 1 » 3 - هر يك از اين مصحفها استقلال كاملى نداشته و گاه مصحفى دنباله مصحف ديگر قرار گرفته است . البته در مورد مصحف ابى بن كعب ، ابن مسعود ، ابو موسى اشعرى و بعدها مصحف عايشه از اين تفاوت مستثنى هستند و مىتوان گفت مصحف كاملى بودهاند . 4 - از نظر قرائت ميان آنها بطور مشخص اختلاف فراوانى وجود داشته و طبق گزارش كتابهايى كه دربارهء مصحفها نوشته شده ، مايهء اصلى تفاوت ميان آنها مسئله قرائت و اختلاف گويشها بوده است . « 2 » 5 - مالكيت اين مصاحف وسيله تشخص و جنبه تبليغاتى براى آنان فراهم مىساخته تا جايى كه از اين نزاعها بخشى مربوط به اين جهت بوده كه نخستين گردآورنده قرآن پس از پيامبر چه كسى بوده است .
--> ( 1 ) - مفاتيح الاسرار ، ج 1 / 128 . ( 2 ) - براى مقايسه اين مصحفها و تفاوتهايى كه داشتهاند : نك : سجستانى ، كتاب المصاحف / 60 - 102 .